1. Cá hồi

Cá luôn là loại thực phẩm rất tốt cho sức khoẻ, đặc biệt là cho sự phát triển của bộ não. Bởi lẽ trong cá có chứa một lượng lớn chất béo omega - 3. Đây là loại chất béo rất có lợi cho sức khoẻ mà cơ thể không thể tự tổng hợp được, buộc phải bổ sung thông qua các loại thực phẩm. Chất béo này có khả năng tăng cường trí thông minh và đảm bảo cho bộ não hoạt động một cách tích cực nhất.

 Nhiều nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng, nếu cơ thể trẻ thường xuyên được bổ sung hàm lượng axit béo ômega từ chế độ ăn uống, trẻ sẽ có phản xạ nhanh hơn trong các tình huống - yếu tố chứng tỏ trí thông minh của bé phát triển hơn so với các bé khác.

 Cá hồi là loại cá rất thích hợp cho bé bởi nó không chỉ bổ dưỡng mà còn có chứa rất ít hàm lượng thuỷ ngân, không gây hại cho trẻ. Mỗi tuần bạn đừng quên cho trẻ ăn 2 bữa cá để trẻ có thể phát triển trí thông minh một cách toàn diện.

 2. Trứng

Lâu nay trứng vẫn được biết đến như một loại thực phẩm bổ dưỡng hàng đầu do có chứa nhiều protein và khoáng chất. Đặc biệt trong lòng đỏ trứng gà có chứa một loại chất có tên là choline, có khả năng tăng cường trí nhớ.

 Các chuyên gia cho rằng, mỗi sáng ăn một quả trứng, có thể giúp trẻ sớm phục hồi được năng lượng sau một giấc ngủ đêm dài.

 Tuy nhiên, khi chế biến các món ăn từ trứng bạn cần chú ý hãy làm chín trứng thật kỹ trước khi cho trẻ ăn để đảm bảo chắc chắn các loại vi khuẩn gây hại sống ký sinh trong trứng không ảnh xưởng tới bé.

 Tuyệt đối không nên cho bé ăn trứng chần vì khi đó trứng chưa chín kỹ, trẻ không những dễ bị vi khuẩn gây hại mà còn phải chịu đựng cảm giác trướng bụng, khó chịu.

 3. Bơ đậu phộng

Bơ đậu phộng là nguồn cung cấp vitamin E dồi dào, có chứa những chất oxy hoá hữu hiệu, giúp bảo vệ màng não.

 Ngoài ra, một nghiên cứu mới đây còn cho biết, bơ đậu phộng rất có lợi cho tim vì chúng sẽ thay thế cho những lipit có hại và những lipit chưa bão hòa. Ngoài ra nó còn cung cấp dưỡng chất cho máu.

 4. Ngũ cốc

Ngũ cốc cung năng lượng (đường glucozơ) cần thiết cho hoạt động của não. Thêm vào đó, những chất xơ có trong ngũ cốc sẽ giúp điều chỉnh hài hoà lượng đường glucozơ có trong cơ thể.

 Ngoài ra, trong thành phần của ngũ cốc còn có chứa hàm lượng vitamin B giúp nuôi dưỡng hệ thần kinh khoẻ mạnh.

 Chính vì thế, bạn đừng quên bổ sung ngũ cốc mỗi ngày trong khẩu phần ăn uống của trẻ.

 5. Bột yến mạch

Bột yến mạch là một dạng ngũ cốc rất bổ dưỡng và cần thiết cho bé, đặc biệt là cho bộ não và trí thông minh do có chứa thành phần vitamin E, B, kali và kẽm.

Các chuyên ra cho rằng, các bậc cha mẹ nên cho bé ăn thêm bột yến mạch mỗi sáng để năng lượng cho bé được bổ sung một cách hoàn hảo nhất.

 6. Dâu tây, quả việt quất

Dâu tây thuộc nhóm quả mọng, không chỉ hấp dẫn bởi vị thơm ngon mà còn bởi dâu tây có chứa rất nhiều vitamin và chất chống oxy hoá, có khả năng ngăn ngừa ung thư.

Các nghiên cứu đã chứng minh rằng: có thể cải thiện trí thông minh, củng cố trí nhớ bằng cách ăn đều đặn dâu tây hay quả việt quất hằng ngày. Không chỉ có vậy mà ngay cả hạt của chúng còn rất giàu axit béo omega – 3, kích thích sự phát triển của não bộ.

Đối với trẻ, bạn có thể cho trẻ ăn trực tiếp hai loại trái cây này, xay nước sinh tố hay thêm vào ăn cùng sữa chua hoặc món salat trộn.

7. Đậu đỗ

Đậu đỗ là loại thực phẩm chức năng hàng đầu do có chứa nhiều protein, tinh bột và chất xơ. Nó cũng là loại thực phẩm rất tốt cho não bộ và rất giàu năng lượng.

 Không nên chỉ cho bé ăn cố định một vài loại rau củ quả mà thay vào đó nên đa dạng. Không chỉ đa dạng trong khẩu vị mà còn nên lựa chọn những loại có màu sắc khác nhau để cung cấp đầy đủ các loại dưỡng chất và vitamin.

 Những loại rau củ quả có chứa lượng lớn chất chống oxy hoá giúp cho các tế bào não luôn khoẻ mạnh là cà chua, bí ngô, khoai lang, cà rốt, rau bina.

 8. Sữa và sữa chua

Các sản phẩm được chế biến từ sữa có chứa lượng lớn protein và vitamin B - rất cần thiết cho sự phát triển của các mô tế bào não, hệ thần kinh. Trong các sản phẩm chế biến từ sữa thì sữa tươi và sữa chua là những thực phẩm bổ dưỡng và hoàn hảo đối với não nhất.

 Các chuyên gia đã khuyến cáo rằng, những trẻ nhỏ và các em trong độ tuổi teen cần một lượng vitamin D gấp 10 lần so với những người lớn tuổi để đảm bảo sự phát triển cho hệ thần kinh và các tế bào não.

 Tuy nhiên, bạn nên lựa chọn cho trẻ loại sữa và sữa chua đã gạn bớt kem để tránh tình trạng bé bị béo phì hay dư thừa cân nặng khi trẻ sử dụng chúng thường xuyên.

 9. Thịt bò nạc

Thịt bò có chứa một lương sắt rất lớn giúp tăng cường khả năng tập trung cho trẻ và củng cố trí nhớ. Chính vì thế, thịt bò càng cần thiết hơn đối với trẻ đang trong độ tuổi đi học.

Nhưng lưu ý là nên chọn loại thịt bò nạc, không mỡ để không làm ảnh hưởng đến tim mạch và tình trạng cân nặng của bé.

(Theo CC)

BS ĐỖ THỊ NGỌC DIỆP - Giám đốc TT Dinh dưỡng TP.HCM, gợi ý:

Bữa sáng: Bữa ăn sáng rất quan trọng nên phụ huynh không được bỏ bữa sáng của trẻ hoặc cho trẻ ăn sáng qua loa. Ngoài một ly sữa, thực đơn cho bữa sáng phải đủ chất, thay đổi hàng ngày với các món ăn như phở, bánh mì ốp la, bánh mì thịt, nui thịt, xôi mặn, cháo gà, cháo tim gan… Hạn chế ăn xôi ngọt, xôi đậu xanh vì các loại xôi này không cung cấp đủ dinh dưỡng cần thiết cho trẻ, nhất là khi trẻ bước vào thời điểm thi cử.

Bữa trưa và chiều: Thức ăn cần hội đủ bốn nhóm tinh bột, đạm, chất béo, vitamin và khoáng chất. Ví dụ, các bữa cơm cần luân phiên thay đổi thực đơn như: tôm ram thịt, sườn cốt lết ram, cá chiên (hoặc kho), cá thu xốt cà, đậu hủ chiên, thịt kho hột vịt, sườn non ram… Món canh có thể là canh bí xanh nấu tôm, thịt; canh bí đỏ đậu phộng, thịt, tôm; canh xúp khoai tây cà rốt; canh chua đầu cá; canh rau ngót thịt bằm; canh khoai mỡ…

Khi đã có món canh củ, món xào sẽ là các loại rau lá xanh như rau cần xào thịt bò, rau cải xào tôm thịt, rau muống xào tỏi, mực xào hành tây… Cần chú ý nấu nướng cho hợp khẩu vị của trẻ. Món tráng miệng cũng nên luân phiên thay đổi bằng các loại trái cây, chè, bánh flan…

Ngoài ba bữa chính, trẻ học cấp I và đầu cấp II cần hai bữa phụ mỗi ngày. Trong khi đó, các em học sinh cuối cấp II và cấp III có thể chỉ cần thêm một bữa phụ. Thực đơn bữa phụ cho trẻ rất phong phú như bánh giò, yaourt, bánh mì thịt, bánh ngọt, bánh bao, cháo, xúp, các loại chè hoặc một đĩa trái cây.

Trẻ học một buổi sáng, cha mẹ có thể cho trẻ ăn bữa phụ lúc 14g. Ngược lại, trẻ học một buổi chiều nên có thêm bữa phụ lúc 9g30 - 10g sáng. Bữa phụ thứ hai lúc 20g, hoặc nếu trẻ phải học khuya hơn có thể cho trẻ ăn bữa phụ lúc 21g.

Lưu ý: để cung cấp đạm, cần cho trẻ ăn đa dạng những món ăn chế biến từ các loại động vật như thịt, cá, tôm, cua… Đạm thực vật có nhiều trong các loại đậu tương, đậu phộng, mè, các sản phẩm từ đậu tương như sữa đậu nành, đậu phụ… Trứng, sữa cũng là loại thức ăn chứa nhiều đạm và thích hợp với trẻ.

Chất béo không chỉ giúp trẻ ăn ngon miệng mà còn là dưỡng chất không thể thiếu đối với cơ thể và não bộ. Chỉ trừ những bé béo phì, trẻ cần được cung cấp những món ăn làm từ thịt hoặc những loại cá béo như cá ba sa, cá hồi, cá thu, cá mòi…

Vitamin và khoáng chất giúp quá trình chuyển hóa chất tốt hơn, đồng thời giữ vai trò quan trọng trong việc phát triển, tăng trưởng, giúp trẻ tăng cường sức đề kháng phòng chống bệnh tật. Mùa thi, cha mẹ cần đặc biệt chú ý cho trẻ ăn những loại thức ăn có chứa vitamin A và các loại vitamin nhóm B có nhiều trong rau lá xanh, ngũ cốc, lúa mì, gan, tim, lòng đỏ trứng, cá, cua, chuối…

Cha mẹ cần hạn chế cho trẻ sử dụng các loại nước ngọt, nước tăng lực. Những loại nước uống này có thể khiến trẻ thấy khỏe ngay lập tức hoặc có cảm giác no nên trẻ sẽ thiếu những dưỡng chất cần thiết. Cho trẻ ăn đa dạng các loại rau, củ quả để cung cấp đủ các nhóm chất sinh tố và khoáng chất. Bên cạnh các nhóm thực phẩm thiết yếu, phụ huynh cũng nên bổ sung vào thực đơn hàng ngày của trẻ những sản phẩm giàu dinh dưỡng như sữa và phô mai.

Được ưu ái nghiên cứu nhiều và dùng nhiều nhất là nho. Loại quả này chứa nhiều sinh tố nhóm B nên rất tốt với những người làm việc trí óc, những bệnh nhân huyết áp cao.

Nho khô: là nguồn thực phẩm nhiều chất xơ, giàu chất sắt. Vì thế, món nho khô nhâm nhi trong bữa xế lại là món có lợi cho người thiếu máu hay phụ nữ mang thai. Rượu vang được làm từ nho có công dụng bảo vệ tim mạch, là kết quả tình cờ mà các nhà khoa học phát hiện được. Do sản xuất được rượu vang và thói quen dùng rượu vang trong các bữa ăn nên người Pháp bị bệnh tim mạch ít hơn so với người dân các nước khác. Rượu vang: có công dụng không cho mỡ có cơ hội bám vào thành mạch máu tạo nên mảng xơ vữa nên ngăn ngừa được mầm mống của bệnh tim mạch. Hiện Việt Nam đã sản xuất được rượu vang với giá thành vừa phải, việc dùng rượu vang phòng bệnh tim mạch không còn là vấn đề xa xỉ.

Cà tím: (tên dân gian thường gọi là cà dái dê), theo cuốn Những cây cỏ làm thuốc của GS Đỗ Tất Lợi thì cà tím được dùng làm thuốc lợi tiểu, thông mật và đề phòng các chứng xơ vữa động mạch. Cà tím thường được nướng lên cho thơm, rưới mỡ hành ăn với nước mắm chua ngọt. Để món ăn có công dụng ngừa bệnh cao hơn, thay vì rưới mỡ hành thì nên làm những món như: cà tím xào mắm nêm, cà tím cuộn cá thát lát, cà tím xào thịt băm, cà tím nấu mắm, cà tím nấu cà ri…

Để giữ gìn vóc dáng nên chọn ăn khoai mỡ tím. Khoai mỡ nhiều chất xơ, năng lượng ít, thường được dùng như chất độn giúp mau no để giảm cân. Chẳng hạn như: canh khoai mỡ nấu tôm ăn với dưa mắm, tôm rim, vừa ngon miệng vừa ít năng lượng. Khoai mỡ còn giúp kiểm soát đường huyết nhờ chứa chất xơ và tinh bột. Có nhiều món làm từ khoai mỡ như: khoai mỡ lăn mè chiên giòn, xúp thịt bò khoai mỡ, xúp nấm bào ngư khoai mỡ…

Bắp cải: nói chung là loại cây chứa nhiều sinh tố A, C, E. Riêng bắp cải tím có lượng sinh tố C nhiều gấp bốn lần so với “đồng loại” khác màu. Bắp cải tím còn chứa nhiều chất chống oxy hóa giúp bảo vệ các tế bào não phòng suy giảm trí nhớ. Tuy nhiên, theo BS Đào Thị Yến Phi - Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch TP.HCM thì bắp cải ức chế hấp thu iốt, vì vậy không nên dùng lâu dài và số lượng nhiều.

Theo nghiên cứu của giáo sư Soyoung Lim ở bang Kansas (Hoa Kỳ) thì khoai lang tím chứa nhiều anthocyanins có tính kháng ung thư. Ngoài ra, khoai lang tím còn giúp chống lão hóa. Tuy nhiên, đây mới chỉ là nghiên cứu trong phòng thí nghiệm, liều lượng như thế nào mới trở thành… “thuốc” tiêu diệt tế bào ung thư thì chưa được đề cập đến. Song dùng khoai lang tím từ một-hai lần trong tuần sẽ thấy da đẹp hơn do cơ thể được cung cấp nhiều sinh tố, khoáng chất, chất xơ… Có thể ăn khoai luộc, chiên hoặc làm sinh tố (xay khoai lang tím đã hấp chín với sữa tươi hoặc sữa chua).

4 nhóm dân số chịu ảnh hưởng mạnh nhất

Trẻ em: Khi kỳ nghỉ hè đến, hầu hết trẻ em dành rất nhiều thời gian ở ngoài trời cho các hoạt động. Do diện tích bề mặt da của trẻ lớn hơn (so sánh trong mối tương quan với trọng lượng cơ thể) nên cũng nhanh tăng thân nhiệt hơn so với người lớn, đặc biệt khi nhiệt độ ngoài trời cao hơn thân nhiệt.

Vận động viên và người tập thể dục: Những người bỏ ra hàng giờ để luyện tập và thi đấu dưới cái nắng nóng bỏng của mùa hè sẽ khó có thể bù đắp lượng chất lỏng mất đi do hoạt động của cơ thể.

Công nhân ngoài trời: Những người lao động như công nhân xây dựng, công an, nhân viên bưu chính và những người dành phần lớn thời gian làm việc của mình ngoài trời sẽ có ít thời gian để tắm hay uống nước nên hậu quả là cơ thể không được cung cấp đủ chất lỏng trong khi làm việc.

Người cao tuổi: Người già chịu ảnh hưởng bởi nhiệt độ mạnh mẽ hơn người trẻ.

Phản ứng của cơ thể với cái nóng

Bạn thường nghĩ rằng thời tiết nóng bức chẳng ảnh hưởng mấy đến mình nhưng thực tế, nó tác động đến cơ thể nhiều hơn bạn tưởng.

Theo TS. Noel D. Nequin, chủ tịch của Hiệp hội Y khoa Mỹ Athletic: “Thích ứng với cái nóng là một phản ứng rất cần thiết của cơ thể và quá trình này sẽ làm tăng nhu cầu bổ sung chất lỏng nhằm bù đắp những hao hụt do sự tăng tiết mồ hôi, vốn có thể dẫn tới nguy cơ mất nước và các bệnh do nóng”.

Làm thế nào để cơ thể thích nghi với nắng nóng? Thông thường sẽ mất từ 10-14 ngày làm việc hay luyện tập trong cái nóng, cơ thể mới điều chỉnh hoặc thích ứng với nhiệt độ ngoài trời. Vào những ngày đầu, mức độ hoạt động nên nhẹ nhàng. Một khi cơ thể thích ứng với nhiệt độ mới, lượng mồ hôi tiết ra sẽ ít đi.

Một tin tốt là 4 nhóm đối tượng nhạy cảm trên có thể duy trì sức khoẻ trước khi cơ thể thích ứng với cái nóng mùa hè bằng cách liên tục bổ sung chất lỏng cho cơ thể, phòng ngừa được đột quỵ, kiệt sức vì nóng.

Uống nước khi nào?

Thời điểm tốt nhất để “nạp” chất lỏng là trước khi có cảm giác khát nước bởi khi thấy khát, tức là cơ thể đã bị mất nước.

Tốt nhất là nên chọn các thời điểm uống nước cố định trong khi đi ra ngoài (10-20 phút/lần).

Tránh các thức uống có cafein hoặc rượu khi phải ra ngoài trời hay trong môi trường nóng bức bởi những đồ uống này sẽ làm tăng bài tiết nước tiểu, khiến tình trạng mất nước của cơ thể thêm trầm trọng.

Thức uống tốt nhất là nước trắng (nước lọc).

Lượng nước cần bổ sung phụ thuộc vào hoạt động của cơ thể. Với người lớn, khi bắt đầu hoạt động cần uống 500-600ml nước và trong quá trình vận động, cần uống 200-300ml mỗi 10-20 phút. Khi ngừng hoạt động, cần uống khoảng 800ml trong vòng 2 giờ đầu tiên sau khi hoạt động ngoài trời.

Trẻ em cần 150-250ml nước trước khi bắt đầu hoạt động ngoài trời và một lượng tương tự mỗi 20 phút trong khi chơi. Sau khi ngừng vận động, trẻ cần uống 800ml nước trong vòng 2 giờ đầu tiên.

Các dấu hiệu và triệu chứng của mất nước

- Khô môi và lưỡi

- Nhức đầu

- Chóng mặt, mệt mỏi cùng cực

- Nước tiểu đậm màu hơn so với bình thường

- Buồn nôn

- Chuột rút

Khuyến nghị khi thời tiết nóng bức

- Có thể đổ nước lên đầu để có cảm giác dễ chịu nhưng lưu ý là phải uống đủ nước trước đã và cần nhớ là nó không ảnh hưởng gì tới thân nhiệt.

- Luôn luôn mặc quần áo màu sáng và thấm nước.

- Luôn tìm chỗ có bóng râm.

Thu Phương

Theo womanhealth